Antoni Radczenko: Spotykamy się w Sejmie Litwy na Polonijnej Debacie Młodych, w której uczestniczy młodzież polska z Litwy i Łotwy. Czy to świadczy o dobrych relacjach polsko-litewskich?
Dagmara Bobak: Chciałabym wierzyć, że to jest symbol pokazujący bliskie relacje między Polską a Litwą. Symbol wskazujący, że państwo litewskie bardzo poważnie i odpowiedzialnie traktuje sprawy Polaków mieszkających na Litwie.
Z tego, co się orientuję, od razu po zakończeniu Debaty Młodych udaje się Pani z wizytą do Gimnazjum im. Józefa Kraszewskiego w Nowej Wilejce. Jaki jest podstawowy cel Pani wizyty na Litwie?
Realizując tego typu wizyty, zawsze mamy kilka celów. Pierwszy cel to udział w debacie [Dagmara Bobyk zasiadała w jury konkursu – przyp. red.]. Drugi cel to odwiedzenie miejsc aktywności Polaków na Litwie. To są miejsca, w których my, jako Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP, inwestujemy w remonty. To są siedziby organizacji polonijnych i szkół polskich. W ramach obecnego pobytu odwiedzamy sześć miejsc, gdzie trwają remonty infrastrukturalne finansowane ze środków, które dysponuje MSZ RP.
Reprezentuje Pani Departament Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą MSZ RP. Rozumiem, że podstawowym celem departamentu są kontakty i pomoc Polakom mieszkającym poza granicami kraju. Czy również w ramach działalności instytucji odbywają się spotkania z politykami oraz urzędnikami krajów zamieszkania Polaków?
Naszą główną grupą, z którą współpracujemy, są Polonia i Polacy za granicą. Niemniej w ramach wykonywania naszych zadań związanych z kwestiami polonijnymi rozmawiamy również z instytucjami tych państw, gdzie mieszkają Polacy, gdzie kwestie diaspory są ważnymi kwestiami.
Jaki obraz wyłania się po spotkaniach z organizacjami i instytucjami polskimi na Litwie? Jakie są podstawowe problemy?
Kwestie związane z funkcjonowaniem życia, pracą, edukacją Polaków na Litwie – to są kwestie, które stale powracają w rozmowach. Są to dla nas tematy priorytetowe. Te kwestie są poruszane na różnych szczeblach i różnych formatach. Mamy świadomość, że są to tematy, które bardzo interesują stronę polską i litewską. Oczywiście, jest wiele kwestii jest do poprawy, rozwiązania czy wypracowania wspólnego stanowiska. Na tym właśnie polega nasza praca, aby była ewolucja, aby polska społeczność na Litwie miała jak najlepsze warunki do życia.
Bardzo często mówi się o strategicznym partnerstwie polsko-litewskim. Czy to pojęcie faktycznie odzwierciedla realny stan stosunków między Wilnem a Warszawą?
Zawsze są tematy, które wymagają poprawy. Naszym zadaniem jest zwracanie uwagi na te sprawy, które wymagają dalszej współpracy. Żyjemy w bardzo dynamicznym świecie, gdzie okoliczności naszej bilateralnej współpracy często się zmieniają. Musimy mieć to na uwadze i odpowiednio reagować.
Wojna na Ukrainie niewątpliwie ma wpływ na relacje w regionie. Czy ma również przełożenie na stosunki polsko-litewskie?
Jest truizmem stwierdzenie, że agresja Rosji na Ukrainie wpłynęła na dynamikę relacji w Europie, szczególnie w naszej części Europy. Nastąpiło pewne przewartościowanie tych najważniejszych kwestii. Sprawy związane z bezpieczeństwem teraz oczywiście dominują. Bezpieczeństwo to także odporność społeczna. Odporność społeczna dotyczy wszystkich obywateli. Nieważne, czy deklarujemy pochodzenie litewskie, czy polskie. Nasze procedury związane z zapewnieniem odporności społecznej obowiązują wszystkie osoby zamieszkujące w Polsce. Tak samo Litwa jest zobowiązana do ochrony wszystkich osób mieszkających na terenie państwa.
Departament Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP odpowiada za kształtowanie, realizację i koordynację współpracy z Polonią i Polakami za granicą. Wspiera nauczanie języka polskiego, w języku polskim i wiedzy o Polsce wśród Polonii i Polaków za granicą oraz działania podejmowane przez środowiska polonijne na rzecz kształtowania i umacniania pozytywnego wizerunku Polski na świecie. Dba o zachowanie i umacnianie polskiej tożsamości narodowej oraz umożliwia Polonii i Polakom za granicą uczestniczenie w kulturze narodowej. Departament podejmuje też działania na rzecz ochrony praw osób polskiego pochodzenia i mniejszości polskich za granicą oraz nadzoruje realizację ustawy o Karcie Polaka i wspiera proces repatriacji.
Wywiad opublikowany w wydaniu magazynowym dziennika „Kurier Wileński” Nr 44 (128) 07-13/11/2026