Prezydent Republiki Litewskiej Jej Ekscelencja Dalia Grybauskaitė
Premier RL Andrius Kubilius
Marszałek Sejmu LR Irena Degutienė
Parlamentarzyści RL
Oświadczenie Rady Społecznej przy „Kurierze Wileńskim”
Zarejestrowana przez Algisa Čaplikasa oraz Jonasa Liesysa, i przyjęta przez Sejm Republiki Litewskiej w dwóch głosowaniach propozycja poprawki do Ustawy o Oświacie Republiki Litewskiej nr XIP-1814 wzbudza nasze zdumienie i zaniepokojenie.
W zaproponowanych poprawkach do 2. Paragrafu 30. Artykułu Ustawy raz kolejny próbuje się do szkół mniejszości narodowych ustawowo i na siłę, bez absolutnie ŻADNYCH konsultacji z mniejszościami, wprowadzić nauczanie w języku litewskim. Uważamy, że taka propozycja jest całkowicie bezzasadna i niepotrzebna. Co więcej, propozycja zmiany 4. punktu 2. paragrafu 30. Artykułu Ustawy jest jawnie dyskryminująca wobec szkół z lekcjami wykładanymi w języku mniejszości.
Propozycja parlamentarzystów Algisa Čaplikasa i Jonasa Liesysa łamie założenia Traktatu Polsko-Litewskiego o Przyjaznych Stosunkach i Dobrosąsiedzkiej Współpracy, a w szczególności jego 3 tiretu, 15. Artykułu, który brzmi: „Strony zapewnią odpowiednie możliwości nauczania języka mniejszości narodowej i pobierania nauki w tym języku w przedszkolach, szkołach podstawowych i średnich”, a także 4 tiretu, wyżej cytowanego 15, który brzmi: „Strony będą podejmować niezbędne środki dotyczące ochrony tożsamości mniejszości narodowej po należytej konsultacji, łącznie z kontaktami z organizacjami (…)”, w związku z 2 ustępem, 13 Artykułu.
Propozycję parlamentarzystów Algisa Čaplikasa i Jonasa Liesysa, nie konsultowaną z przedstawicielami mniejszości narodowych, uznajemy za budowanie napięcia na tle etnicznym, stojące w sprzeczności z umowami międzynarodowymi, podpisanymi przez Republikę Litewską. Takie niczym nie uzasadnione propozycje parlamentarzystów, a tym bardziej ich zatwierdzanie przez Sejm, świadczy o nieliczeniu się parlamentarzystów z obywatelami Republiki Litewskiej (mniejszości narodowe stanowią 16% obywateli Republiki Litewskiej), bezpośrednio prowadzi do konfliktów etnicznych oraz wydatnie psuje reputację Republiki Litewskiej na arenie międzynarodowej.
Z poważaniem,
Marek Panek,
Prezes Rady
Lietuvos Respublikos Prezidentei J. E. Daliai Grybauskaitei
LR Ministrui Pirmininkui Andriui Kubiliui
LR Seimo pirmininkei Irenai Degutienei
LR Seimo nariams
Visuomeninės „Kurier Wileński“ skaitytojų tarybos pareiškimas
„Pasiūlymas dėl Lietuvos Respublikos Švietimo įstatymo pakeitimo įstatymo projekto Nr. XIP-1814“, kuris buvo įregistruotas Algio Čapliko ir Jono Liesio ir LR Seime priimtas antruoju skaitymu, sukėlė mūsų nustebimą ir susirūpinimą.
Pasiūlytomis įstatymo 30 straipsnio 2 dalies pataisomis dar kartą, įstatymų lygmeniu, per prievartą, bandoma į tautinių mažumų mokyklas įvesti mokymą lietuvių kalba – visiškai to sprendimo nekonsultuojant su tautinėmis mažumomis. Manome, jog toks pasiūlymas yra visiškai nepagrįstas ir nereikalingas. Be to, pasiūlymas keisti įstatymo 30 straipsnio 2 dalies 4 punktą yra akivaizdžiai diskriminuojantis tautinių mažumų mokyklų atžvilgiu.
LR Seimo narių Algio Čapliko ir Jono Liesio pasiūlymas pažeidžia Lietuvos Respublikos ir Lenkijos Respublikos draugiškų santykių ir gero kaimyninio bendradarbiavimo sutarties nuostatas, visų pirma 15 straipsnio 2 dalies 3 punktą: “[Šalys] užtikrins reikiamas galimybes mokytis tautinės mažumos kalba ir tautinės mažumos kalbos ikimokyklinėse įstaigose, pradinėse ir vidurinėse mokyklose”, bei 4 punktą: „imsis būtinų priemonių, susijusių su tautinių mažumų savitumo apsauga po atitinkamų konsultacijų, įskaitant kontaktus su grupių, išvardintų 13 straipsnio 2 punkte, organizacijomis ir draugijomis”.
Lietuvos Respublikos Seimo narių Algio Čapliko ir Jono Liesio pasiūlymas, dėl kurio nebuvo konsultuojamasi su tautinių mažumų atstovais, kelia, mūsų manymu, etninę įtampą, bei prieštarauja Lietuvos Respublikos pasirašytoms tarptautinėms sutartims. Tokie visiškai nepagrįsti parlamentarų siūlymai, tuo labiau jų patvirtinimas Seime, parodo Seimo narių nesiskaitymą su Lietuvos Respublikos piliečiais (tautinės mažumos sudaro 16 proc. Lietuvos Respublikos piliečių), kursto etninius konfliktus ir ženkliai kenkia Lietuvos Respublikos reputacijai tarptautinėje erdvėje.
Pagarbiai,
Tarybos pirmininkas
Marek Panek