Pomoc bardziej dostępna i ukierunkowana
We wtorek 23 grudnia Sejm przyjął poprawki do ustawy o pieniężnej pomocy społecznej dla osób ubogich. Nowelizacja, przygotowana przez Ministerstwo Opieki Socjalnej i Pracy, ma na celu lepsze dostosowanie systemu wsparcia do potrzeb osób w trudnej sytuacji materialnej oraz zwiększenie ich aktywności zawodowej.
„Pomoc finansowa stanie się łatwiej dostępna dla osób ubogich i będzie przyznawana właśnie tym, którzy jej najbardziej potrzebują. Rozwiązaliśmy problem dostępności pomocy dla samotnych rodziców wychowujących dzieci, zwiększyliśmy pomoc dla rodzin wychowujących dzieci niepełnosprawne. Korzyści z tych zmian odczuje prawie 15 tysięcy osób. Zapewniliśmy również, że osoby otrzymujące pieniężną pomoc społeczną będą uczestniczyć w działaniach promujących zatrudnienie, otrzymają zindywidualizowaną pomoc w przygotowaniu się do wejścia na rynek pracy i podjęcia zatrudnienia” – powiedziała Jūratė Zailskienė, minister opieki socjalnej i pracy.
Ułatwienia dla pracujących i samotnych rodziców
Zniesiony zostanie obowiązek rejestracji w Służbie Zatrudnienia dla osób zatrudnionych w niepełnym wymiarze pracy ubiegających się o pomoc finansową. Zrezygnowano również z wymogu pracy przez określony czas (dotąd dwie trzecie maksymalnego czasu pracy), co pozwoli większej liczbie osób pracujących na dostęp do świadczeń.
Rodzice samotnie wychowujący dzieci, których ojcostwo nie zostało ustalone lub nie otrzymują alimentów, uzyskają pełne prawo do zasiłku socjalnego dla całej rodziny oraz dodatkowych odszkodowań. Przez pierwsze 12 miesięcy od złożenia wniosku będą mogli korzystać z tych świadczeń, zobowiązując się jednocześnie do podjęcia kroków prawnych w celu ustalenia ojcostwa lub uzyskania alimentów.
Wyłączenie rent inwalidzkich z dochodu rodzin
Nowelizacja zakłada, że przy obliczaniu dochodu rodziny nie będą brane pod uwagę renty inwalidzkie dzieci z niepełnosprawnościami, jeżeli zostały one przyznane przed ukończeniem 24 roku życia i dziecko kontynuuje naukę w systemie edukacji ogólnej.
Celem jest stworzenie bardziej realnych możliwości uzyskania pomocy dla rodzin opiekujących się dziećmi z ograniczoną sprawnością.
Zachęty do aktywizacji zawodowej
Wprowadzono korzystniejsze warunki uzyskania dodatkowego zasiłku społecznego po podjęciu pracy:
- przez 6 miesięcy (zamiast dotychczasowych 3) wypłacane będzie 100% poprzedniego zasiłku,
- skrócono okres obowiązkowej rejestracji w Służbie Zatrudnienia z 6 do 3 miesięcy,
- rozszerzono katalog uprawnionych o osoby, które wcześniej nie musiały się rejestrować (np. opiekunowie dzieci lub osób niepełnosprawnych).
Zmiany w kryteriach majątkowych
Zmieniono przepisy dotyczące wyceny majątku. Podwojono normę środków pieniężnych uznawaną przy ocenie uprawnień do świadczeń. Dla osoby samotnej limit wzrasta z 15 do 30 krotności dochodu wspieranego przez państwo (VRP), dla rodziny – analogicznie dla członków rodziny powyżej 18 roku życia, a dla dzieci – z 5 do 10 krotności VRP.
Na przykład, czteroosobowa rodzina będzie mogła posiadać środki w wysokości do 16 310 euro (przy VRP w 2026 r. wynoszącym 233 euro), nie tracąc prawa do zasiłków i rekompensaty za ogrzewanie mieszkania.
1,5-krotnie zwiększono normę powierzchni mieszkalnej dla rodzin mieszkających w domach jednorodzinnych – z 60 do 90 m², z dodatkowymi 15 m² na każdego kolejnego członka rodziny.
Osoby otrzymujące pieniężną pomoc społeczną będą w pierwszej kolejności kierowane do programów aktywizacji zawodowej organizowanych przez samorządy, organizacje pozarządowe i inne podmioty. Obowiązek uczestnictwa w pracach społecznie użytecznych będzie dotyczyć jedynie tych, którzy odmówią udziału w programach aktywizacyjnych.
Nowe przepisy wejdą w życie 1 czerwca 2026 r. Wdrażanie zmian ma kosztować około 11 mln euro. Szacuje się, że z nowych rozwiązań skorzysta ok. 15 tys. osób. Według prognoz, pułapka ubóstwa zmniejszy się we wszystkich gospodarstwach domowych, a największą poprawę odczują rodziny z dziećmi – nawet o 1,1 punktu procentowego.
Czytaj więcej: Ma być więcej pieniędzy na dziecko. Sejm RL jednomyślny