– Lilie to rośliny wymagające troskliwej, niemal królewskiej pielęgnacji. Ich okazałe kwiaty nadają wystawie poświęconej świętu Koronacji Króla Litwy Mendoga wyjątkową dostojność i podkreślają jej uroczysty charakter. To właśnie dlatego kwiat lilii stał się symbolem tej wystawy – mówi dr Gitana Štukėnienė, kierowniczka grupy dekoracyjnych roślin zielnych w Ogrodzie Botanicznym UW.
Lilia to jeden z najpopularniejszych kwiatów
Na wystawie odwiedzający będą mogli podziwiać imponujące kwiaty lilii, liliowców, róż, eremurusów (pustynników), irysów oraz wielu innych roślin ogrodowych. Goście zostaną zapoznani z najciekawszymi odmianami kwiatów wyhodowanymi przez litewskich hodowców, a także z najbardziej dekoracyjnymi, pachnącymi roślinami leczniczymi, przyprawowymi i aromatycznymi rodzimej flory Litwy.
Obecnie w Ogrodzie Botanicznym uprawia się i prowadzi badania nad 500 gatunkami i odmianami lilii. – Lilia, zachwycająca swoim niezwykłym pięknem, wyróżnia się intensywnym, słodkim zapachem, dlatego pozostaje jednym z najpopularniejszych kwiatów na Litwie. W naturze znanych jest ok. 110 gatunków lilii, różniących się wysokością oraz barwą i odcieniami kwiatów, a hodowcy na całym świecie, oczarowani ich urodą, wyhodowali tysiące odmian – opowiada dr Gitana Štukėnienė.
Od najdawniejszych czasów zarówno na Litwie, jak i w innych krajach lilia była symbolem czystości i bezpieczeństwa, a jej stylizowany motyw (fleur-de-lis) był szeroko wykorzystywany w heraldyce europejskiej.
Pachnące i kolorowe kwiaty łączą się z rysunkami twórczyni ludowej Auksė Drazdienė wyeksponowanymi na wystawie „Ogrody marzeń” (lit. „Svajonių sodai”). – Zachęcamy, by nie przegapić tej wyjątkowej okazji do podziwiania dwóch wystaw, przyrodniczej i artystycznej, przygotowanych również z okazji 245-lecia Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Wileńskiego – zaprasza Aida Dobkevičiūtė, kierowniczka działu komunikacji Ogrodu Botanicznego.
Ekspozycję wzbogacą florystyczne bukiety i kompozycje kwiatowe przygotowane przez nauczycielkę florystyki Vaidę Jucytė z Wileńskiego Centrum Kształcenia Zawodowego.
Dwie lokalizacje ogrodu
Ogród Botaniczny Uniwersytetu Wileńskiego został założony w 1781 r. Przez ponad 240 lat stał się nieodłączną częścią działalności naukowej, edukacyjnej i społecznej wileńskiej uczelni. Zawirowania historyczne sprawiły, że ogród był kilkakrotnie przenoszony. Obecnie funkcjonuje w dwóch lokalizacjach na terenie Wilna: od 1919 r. w Parku Zakret (Vingis), a od 1974 r. w Kojranach (Kairėnai).
Łączna powierzchnia ogrodu wynosi aż 199 ha, z czego 7,35 ha zajmuje oddział w Zakrecie, a 191,5 ha – kompleks w Kojranach, co czyni go największym ogrodem botanicznym na Litwie.
Uniwersytecki Ogród Botaniczny stanowi atrakcję nie tylko dla miłośników przyrody, lecz także dla pasjonatów historii. Ogród w Kojranach mieści się na terenie dawnego majątku ziemskiego, w którym zachował się historyczny park z systemem stawów oraz zabudowaniami gospodarczymi. Również oddział w Parku Zakret kryje wiele historycznych śladów.
Ogród w Kojranach jest otwarty dla zwiedzających przez cały rok, natomiast oddział w Zakrecie można odwiedzać jedynie w cieplejszych porach roku.
Od lokalnych gatunków po rośliny egzotyczne
Każdego roku tysiące osób odwiedzają Ogród Botaniczny Uniwersytetu Wileńskiego, aby podziwiać bogactwo barw i zapachów kwiatów oraz drzew – wiosną, latem i jesienią. Do najbogatszych i najbardziej efektownych należą kolekcje: różaneczników, lilaków, pnączy, piwonii, dalii, irysów, liliowców i wielu innych roślin. Dzielą się one na sześć grup: edukacyjne, tematyczne, naukowe, hodowlane, poświęcone ochronie różnorodności biologicznej oraz zachowaniu zasobów genowych roślin uprawnych.
Łącznie uprawia się tutaj ok. 10 tysięcy odmian – od lokalnych gatunków po egzotyczne rośliny, od drzew i krzewów po rośliny tropikalne i ozdobne. W dawnym parku majątku Kojrany oraz w Zakrecie rośnie 3,5 tys. drzew.
Kolekcje roślin zielnych obejmują ponad 2,9 tys. gatunków kwiatów. Kolekcje wykorzystywane są do edukacji, popularyzacji wiedzy o roślinach, prezentacji różnorodności biologicznej oraz ochrony zasobów genetycznych.
Ogród Japoński zajmuje powierzchnię 0,6 ha i został zaprojektowany zgodnie z zasadami ogrodów spacerowych z okresu Edo. Dominuje w nim estetyka stylu Sukiya, oparta na naturalności, prostocie i harmonijnym współistnieniu architektury z przyrodą.
Koncepcję ogrodu opracowali w 2003 r. japońscy architekci krajobrazu Hajime Watanabe i Hiroshi Tsunoda, a realizację projektu wsparła Ambasada Japonii na Litwie.
W 2014 r. przedstawiciele parlamentów państw członkowskich Unii Europejskiej oraz ambasadorowie posadzili w ogrodzie 28 lip europejskich. W ten sposób powstał symbol największego wydarzenia parlamentarnego, jakie do tej pory odbyło się na Litwie. Projekt zrealizowano jako jedno z pierwszych wydarzeń związanych z litewską prezydencją w Radzie Unii Europejskiej.
Flora Litwy
Blisko jedna trzecia powierzchni Ogrodu Botanicznego UW to naturalne siedliska przyrodnicze porośnięte lasami i łąkami zbocza, wzgórza, doliny, źródliskowe łąki, strumienie oraz stawy. Zachowała się tu spontanicznie rozwijająca się flora i fauna, funkcjonująca bez ingerencji człowieka.
W różnych siedliskach – od niewielkich powierzchni po obszary liczące kilkanaście hektarów – występuje samoistnie 505 gatunków roślin naczyniowych, co stanowi aż 37 proc. całej flory Litwy.
W ogrodzie można zobaczyć rośliny charakterystyczne dla różnych środowisk przyrodniczych: lasów liściastych i iglastych, suchych i wilgotnych łąk, a także brzegów zbiorników wodnych.
Ogród Botaniczny Uniwersytetu Wileńskiego (ul. Kairėnų g. 43) czynny jest od poniedziałku do piątku w godz. 8–20, w soboty i niedziele w godz. 10–20 (wejście do godz. 19:30). Ogród Japoński można zwiedzać od piątku do niedzieli włącznie.
Bilet wstępu kosztuje 6 euro, bilet rodzinny (2 osoby dorosłe i ich niepełnoletnie dzieci) – 12 euro, cena biletu dla uczniów, studentów i seniorów wynosi 3 euro.
Artykuł opublikowany w wydaniu magazynowym dziennika „Kurier Wileński” Nr 26 (74) 04-10/07/2026