Zdaniem Arvydasa Pociusa, członka Sejmowego Komitetu Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony, byłego dowódcy Wojska Litewskiego, rozwój krajowej produkcji dronów, robotyzacji i technologii wykorzystujących AI staje się ważnym elementem przygotowania Litwy do obrony.
Doświadczenie z Ukrainy
— Wojna w Ukrainie wyraźnie pokazała, że najnowsze technologie, właśnie drony, robotyzacja i wykorzystanie sztucznej inteligencji, są nową rzeczywistością współczesnej wojny. To odpowiedni moment, aby biznes szukał możliwości przyczynienia się do obrony naszego państwa — podkreśla w rozmowie z „Kurierem Wileńskim” Arvydas Pocius.
Rozwój własnego przemysłu obronnego ma być odpowiedzią nie tylko na zmieniające się technologie, ale również na doświadczenia płynące bezpośrednio z wojny w Ukrainie. To właśnie tam nowe rozwiązania są sprawdzane w warunkach realnych działań wojennych, a następnie udoskonalane.
— Drony przestały być wyłącznie narzędziem obserwacji. Dziś mogą wykonywać zadania rozpoznawcze, bojowe, transportowe, a także wspierać inne systemy wykorzystywane na polu walki. Rozwój technologii sprawia, że zakres ich zastosowania stale się zwiększa. Mogą być one wykorzystywane przeciwko innym dronom, a także do wykonywania różnego rodzaju zadań wojskowych — zaznacza były dowódca Wojska Litewskiego.
„Jeżeli chcesz pokoju, szykuj się do wojny”
Sama produkcja sprzętu nie wystarczy. Równie istotne jest przygotowanie ludzi, którzy będą potrafili wykorzystać nowe technologie w sytuacji zagrożenia. Pocius zwraca uwagę, że szkolenie i przygotowanie do korzystania z nowoczesnego sprzętu powinno odbywać się jeszcze przed pojawieniem się realnego zagrożenia.
— Jeżeli, nie daj Boże, doszłoby do wojny na Litwie, oczywiście moglibyśmy korzystać z takich dronów. Tak jak w przypadku każdego innego sprzętu czy uzbrojenia, trzeba jednak wcześniej nauczyć się ich wykorzystywania. „Si vis pacem, para bellum” — jeśli chcesz pokoju, szykuj się do wojny. Trzeba cały czas być przygotowanym. Jeżeli jesteś gotowy, masz możliwość natychmiast się bronić, chronić siebie i innych. Uważam, że właśnie taka droga jest właściwa. Przetrwają te państwa i narody, które cały czas przygotowują się do stawienia oporu i do obrony — podkreśla Pocius.
Fabryka w rej. poniewieskim
Planowana inwestycja RSI Europe ma kosztować do 50 mln euro. Firma zamierza zbudować fabrykę w rej. poniewieskim, w której będą opracowywane i produkowane systemy obronne związane z tworzonymi przez przedsiębiorstwo dronami. Dyrektor RSI Europe Tomas Milašauskas wyjaśnił agencji BNS, że podpisanie umowy dotyczącej dużego projektu inwestycyjnego pozwoli firmie bez przetargu wynająć państwową działkę.
Nowa fabryka ma stworzyć około 50 miejsc pracy. Większość stanowisk będzie wymagała wysokich kwalifikacji.
Nowa fabryka nie będzie oznaczała zwiększenia ogólnej liczby produkowanych przez firmę systemów dronowych. RSI Europe ma już w Wilnie zakład o powierzchni 1,5 tys. mkw., którego moce produkcyjne wynoszą około 120 tys. systemów dronowych rocznie. Zakład w rej. poniewieskim ma natomiast umożliwić firmie rozszerzenie produkcji o dodatkowe elementy systemów.
Skala działalności RSI Europe szybko rośnie. Jak informował w marcu Milašauskas, systemy dronowe „Špokas”, znane na rynku międzynarodowym pod marką „Shpak”, lub zdalne systemy detonacyjne firmy posiadają już armie 12 państw NATO. Ok. 80 proc. produkowanych przez przedsiębiorstwo dronów trafia do Ukrainy, gdzie mogą być wykorzystywane i testowane w warunkach wojennych.
