Kamera 3D nie wykryła szczątków ludzkich
Zespół naukowców powołany przez Litewski Instytut Historii rozpoczął mało inwazyjne prace badawcze w katedrze.
4 listopada wykonano odwiert, przez który przeprowadzono oględziny wnętrza pustki za pomocą kamery 3D oraz skanera 3D.
„Na podstawie wstępnych danych można stwierdzić, że wewnątrz pustki nie stwierdzono śladów szczątków ludzkich ani sarkofagu. Widoczna jest natomiast nagromadzona warstwa kamieni. Zgromadzone dane pozwalają już stwierdzić, że powtarzana przez Sauliusa Poderisa hipoteza, wcześniej publicznie wysunięta przez dr. Vytautasa Urbanavičiusa, dotycząca możliwości znajdowania się szczątków wielkiego księcia Witolda właśnie w tej pustce, nie potwierdziła się. Pomyślnie przeprowadzono również pobieranie próbek mikrobiologicznych z muru i wnętrza pustki” — poinformował „Kurier Wileński” Litewski Instytut Historii.
Analiza zgromadzonych danych
6 listopada ostatecznie zakończono mało inwazyjne prace badawcze w katedrze.
„Miejsce prowadzenia badań zostało uporządkowane, a kolejnym etapem będzie analiza zgromadzonych danych. Uzyskane informacje będą miały istotne znaczenie dla dalszych badań Katedry Wileńskiej. Po przeanalizowaniu wszystkich zebranych danych przedstawimy ostateczne wnioski z tego etapu interdyscyplinarnego badania naukowego oraz dodatkowe materiały, którymi podzielimy się z mediami, środowiskiem naukowym i opinią publiczną” — zapowiada Litewski Instytut Historii.
Koszty minimalne badań wyniosą około 35 tys. euro. Prace prowadzone są w ramach projektu „Badania na niewielką skalę murów Archikatedry Wileńskiej w pobliżu kaplicy św. Kazimierza”. Projekt jest finansowany przez Kancelarię Rządu RL. Badania stanowią jeden z etapów długofalowych i systematycznych prac naukowych prowadzonych w katedrze, których celem jest kompleksowe poznanie jednego z najważniejszych miejsc w historii litewskiej państwowości.
Przypuszczenia dotyczące miejsca spoczynku szczątków
Jako jeden z pierwszych na Litwie hipotezę dotyczącą możliwego miejsca spoczynku szczątków Witolda Wielkiego w podziemiach katedry wysunął konserwator zabytków Saulius Poderis. Według jego przypuszczeń szczątki wielkiego księcia litewskiego mogą spoczywać we wnęce wejściowej, znajdującej się w zachodniej ścianie mauzoleum archikatedry, urządzonej w XVII w.
Poderis wysunął takie przepuszczenia po rozmowie z Andrzejem Małyszko, którego odwiedził w jego domu we wsi Ruś na Warmii, niedaleko Olsztyna. Małyszko ujawnił litewskiemu konserwatorowi kulisy ukrycia królewskich insygniów w podziemiach Katedry Wileńskiej w 1939 r., a także przedstawił różne wersje dotyczące miejsca pochówku księcia Witolda. O tych wydarzeniach opowiedział również w 2025 r. w wywiadzie udzielonym „Kurierowi Wileńskiemu”, zatytułowanym „Nowe szczegóły o »wileńskim skarbie«: Ojciec opowiadał, jak trafić do schowka w krypcie”.
Andrzej Małyszko poznał te szczegóły z opowiadań swojego ojca, Jana Małyszki, który do około 1943 r. pracował w katedralnej zakrystii.
Saulius Poderis nie został włączony do grupy roboczej, która obecnie prowadzi badania w podziemiach katedry.
