15 polskich organizacji społecznych apeluje do władz Litwy i Polski o ochronę polskich szkół
Analiza Europejskiej Fundacji Praw Człowieka wskazuje, że szkoły polsko- i litewskojęzyczne w podobnej sytuacji demograficznej mogły być traktowane odmiennie. Polskie placówki w Połukniu i Starych Trokach traciły samodzielność z powodu niedostatecznej liczby uczniów, podczas gdy części szkół litewskich zapewniano dodatkowe finansowanie i alternatywne modele rejestracji. Według sygnatariuszy może to nosić znamiona nierównego traktowania i segregacji edukacyjnej.
Postulaty wobec władz Litwy
Organizacje oczekują niezależnego audytu prawnego i finansowego reorganizacji z lat 2022-2026, sprawdzenia, czy wobec wszystkich szkół stosowano jednakowe kryteria, oraz zbadania legalności rejestrowania uczniów poza miejscem ich faktycznej nauki. Domagają się także weryfikacji rozliczania kosztów wspólnego budynku szkół w Połukniu, wyjaśnienia, dlaczego nie zastosowano wspólnego planu nauczania, i wstrzymania nieodwracalnych decyzji do czasu zakończenia kontroli.
Apel do władz Polski
Sygnatariusze proszą o monitorowanie sytuacji polskiej oświaty na Litwie, podjęcie dialogu dyplomatycznego i parlamentarnego z władzami litewskimi oraz uwzględnianie ochrony polskich szkół w relacjach dwustronnych. Apelują również o dalsze wspieranie polskiego szkolnictwa jako podstawy zachowania języka i tożsamości narodowej.
Organizacje podkreślają, że nie domagają się przywilejów, lecz równego i zgodnego z prawem traktowania wszystkich szkół, niezależnie od języka nauczania.
Apel poparły również organizacje z Polski oraz Europejska Federacja Polonijnych Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych.
Prezes Stowarzyszenia „Forum Wileńskie”
Beata Pietkiewicz