— Bardzo się cieszę, że już po raz ósmy ugościmy teatralnych śmiałków, którzy podejmują się największego wyzwania, jakim jest monodram. Niewielu aktorów decyduje się na ten krok, bycie samemu na scenie wymaga szczególnych predyspozycji. Monodram to gra na własny rachunek, nie da się z nikim podzielić odpowiedzialnością za ostateczny efekt. Z drugiej strony to wyjątkowa szansa, dzięki której wykonawca może zaprezentować pełnię swych możliwości — zapowiada Lila Kiejzik, dyrektorka Festiwalu i kierowniczka artystyczna Polskiego Teatru „Studio” w Wilnie.
Dotrzeć do różnych odbiorców
— W tym roku przez cztery dni festiwalowe pokażemy aż jedenaście spektakli. Rozpiętość tematyczna pozwoli dotrzeć do różnych odbiorców. Po polskich wieszczów sięgnęli Mateusz Nowak („Pan Tadeusz”) i Wiktor Lafarowicz z Polskiego Teatru Ludowego we Lwowie („Beniowski”). Życie litewskiego wieszcza M.K. Čiurlionisa zainspirowało Sebastiana Kazakovskisa z Polskiego Teatru „Studio” w Wilnie. Gosia Duch z Teatru Naszego w Chicago podejmie bolesny temat przemocowości w związkach (spektakl „Czyściec”). Bardzo osobistymi refleksjami podzielą się z nami: uznany aktor litewski Aleksandras Rubinovas („Mój ojciec”) i młody śpiewak operowy (tenor) Marcin Kryża („Sukces”). Przemysław Tejkowski przypomni postać Władysława Sebyły, tragicznej ofiary zbrodni katyńskiej („Skazany na noc”). W niedawno otwartym Centrum Kultury w Pogirach pokażemy nasze „Zapiski oficera Armii Czerwonej” z Edwardem Kiejzikiem, Katarzyna Zawada przypomni postać wielkiej, polskiej aktorki w monodramie muzycznym „Helena Modrzejewska – zakazany występ”. Nie zapominamy o najmłodszych widzach, dla nich zagra Patrycja Zając ze Szkocji („Jaś i Małgosia historia prawdziwa”) a Fundacja Pomysłodalnia przedstawi bajkę muzyczną „Trzy księżniczki na ziarnku piasku” — wymienia Lila Kiejzik.
Największe prezentacje polskiej sztuki scenicznej poza Polską
— Poszukujemy nowych form i doświadczeń, bo zależy nam na rozwoju festiwalu i polskiego teatru poza Ojczyzną. Oba nasze międzynarodowe festiwale polskiego teatru poza Macierzą, czyli organizowane co dwa lata naprzemiennie MonoWschód i Wileńskie Spotkania Sceny Polskiej, są największymi prezentacjami polskiej sztuki scenicznej poza Polską. Bardzo nas cieszy fakt, że w tym roku będziemy mieć aż trzy premiery, twórcy z USA, Polski i Litwy specjalnie przygotowują swoje pierwsze pokazy na nasz festiwal, co podnosi prestiż MonoWschodu. W tym roku po raz pierwszy zaproponujemy także MonoMix, czyli „improwizowaną składankę ad hoc” w wykonaniu artystów festiwalowych. Mamy nadzieję, że będzie to niebanalny projekt, który z mniej znanej strony pokaże artystów występujących na naszym festiwalu. Te poszukiwania formalne rozwijają to, co dla nas najważniejsze w praktyce teatralnej, czyli oczywiście język. Dla nas, tworzących kulturę poza Macierzą, ma to znaczenie absolutnie priorytetowe. Bez pamięci języka literackiego, niezabrudzonego naleciałościami z obcych języków, stracimy tożsamość narodową — dodaje Edward Kiejzik, producent wykonawczy Festiwalu, dyrektor zarządzający Polskiego Teatru „Studio” w Wilnie.
Program VIII Międzynarodowego Festiwalu Monospektakli MonoWschód 2026
22 października (czwartek)
10:00 Patrycja Zając, „Jaś i Małgosia historia prawdziwa” (Szkocja), Centrum Kultury w Grzegorzewie (Wilno), ul. Grigiškės 12;
12:00 Przemysław Tejkowski, „Skazany na noc” (Polska), Gimnazjum w Zujunach, ul. Mokyklos 1;
18:30 Otwarcie Festiwalu, Sala Teatralna Domu Kultury Polskiej w Wilnie, ul. Naugarduko 76;
Sebastjan Kazakovskis, „M.K.Čiurlionis. Samotność” (Polski Teatr „Studio” w Wilnie, Litwa).
23 października (piątek)
10:00 Fundacja Pomysłodalnia, „Trzy księżniczki na ziarnku piasku” (Polska), Centrum Rozrywki i Biznesu w Ejszyszkach, ul. Ąžuolų g. 3;
16:00 Gosia Duch, „Czyściec” (Teatr Nasz w Chicago, USA), Galeria Fojė w Trokach, ul. Birutės 8;
18:30 Aleksandras Rubinovas, „Mój ojciec” (Litwa), Duża Sala Domu Kultury Polskiej w Wilnie, Naugarduko 76 (spektakl w języku litewskim, po spektaklu spotkanie z aktorem).
24 października (sobota)
12:00 Spotkanie Unii Teatrów Polskich poza Polską (siedziba Polskiego Teatru „Studio” w Wilnie);
15:00 Wernisaż Międzynarodowej wystawy witraży i obiektów szklanych wystawy, Galeria Fojė w Trokach, ul. Birutės 8;
16:00 Wiktor Lafarowicz, „Beniowski” (Polskie Teatr Ludowy we Lwowie, Ukraina), Sala Teatralna Domu Kultury Polskiej w Wilnie;
17:00 Katarzyna Zawada, „Helena Modrzejewska – zakazany występ” (Polska), Centrum Rozrywki i Biznesu w Ejszyszkach, ul. Ąžuolų g. 3;
18:30 Marcin Kryża, „Sukces” (Polska), Sala Teatralna Domu Kultury Polskiej w Wilnie;
20:30 MonoMix, Restauracja Sakwa, M. K. Paco g. 1/2, Wilno.
25 października (niedziela)
16:00 Edward Kiejzik, „Zapiski oficera Armii Czerwonej” (Polski Teatr „Studio” w Wilnie, Litwa), Centrum Kultury w Pogirach, ul. Šiltnamių g. 15A;
18:30 Mateusz Nowak, „Pan Tadeusz” (Polska), Sala Teatralna Domu Kultury Polskiej;
20:00 Uroczyste zamknięcie festiwalu.
Na wszystkie wydarzenia wstęp wolny oprócz spektakli „M.K. Čiurlionis. Samotność” i „Pan Tadeusz”.
Organizatorzy zastrzegają sobie prawo do zmian w programie.
Organizatorzy VIII Międzynarodowego Festiwalu „MonoWschód”:
Polski Teatr „Studio” w Wilnie
Fundacja „Pomoc Polakom na Wschodzie im. Jan Olszewskiego
Współorganizator:
Fundacja Pomysłodalnia
Projekt dofinansowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych Rzeczpospolitej Polskiej w konkursie „Polonia i Polacy za granicą 2026 — Wydarzenia i inicjatywy polonijne”.
Zadanie współfinansowane ze środków Kancelarii Senatu w ramach konkursu „Senat — Polonia 2026”.
