10 kwietnia mija dziesięć lat od katastrofy smoleńskiej. Tegoroczne obchody tragicznej rocznicy odbędą się w cieniu pandemii, bez zapowiadanej delegacji polskich władz do Smoleńska i wielkich uroczystości. Obchody będą skromne, ale godne, jak zapowiedział Michał Dworczyk, szef kancelarii premiera RP.
10 kwietnia 2010 r. na lotnisku Smoleńsk-Północny rozbił się rządowy samolot Tu-154M z 96 osobami na pokładzie. Zginął prezydent Lech Kaczyński wraz z małżonką Marią, ostatni prezydent RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski, a także wielu urzędników państwowych, wojskowych i duchownych. Delegacja leciała do Rosji na obchody rocznicowe zbrodni katyńskiej.
Wydarzenie wstrząsnęło nie tylko Polakami w Polsce, ale na całym świecie. Głęboko przeżyli je także wilnianie. W Smoleńsku zginęło wielu przyjaciół Polaków na Litwie. Śp. Prezydent Lech Kaczyński doskonale rozumiał wagę dobrych relacji polsko-litewskich. To właśnie Litwa była państwem, które w czasie swojej prezydentury odwiedzał najczęściej, bo aż 16 razy. Ostatni raz przyleciał do Wilna 8 kwietnia 2010 r., dosłownie na kilka godzin, na zaproszenie prezydent Dalii Grybauskaitė. To właśnie ta wizyta, która, niestety, okazała się wielkim rozczarowaniem – Sejm RL akurat tego dnia odrzucił rządową ustawę dopuszczającą pisownię polskich nazwisk w oryginale – spowodowała, że znalazł się na pokładzie Tu-154M, a nie pojechał, jak planował wcześniej pociągiem z rodzinami ofiar…
W Smoleńsku zginął prezes Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” Maciej Płażyński, sekretarz generalny Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa Andrzej Przewoźnik, pomysłodawca i organizator ogólnopolskich imprez sportowo-kulturalno-religijnych „Parafiada” ks. Józef Joniec, żołnierz 1 Wileńskiej Brygady AK, prezes Zarządu Głównego Światowego Związku Żołnierzy AK płk Czesław Cywiński.
Pomimo pandemii przedstawiciele polskich władz niemal do końca zabiegali o możliwość uczczenia ofiar katastrofy na jej miejscu. Do Katynia i Smoleńska na obchody 80. rocznicy zbrodni katyńskiej i 10. rocznicy katastrofy smoleńskiej mieli lecieć m.in. premier Mateusz Morawiecki, prezes PiS Jarosław Kaczyński oraz przedstawiciele klubów parlamentarnych – łącznie blisko 50 osób.
Jeszcze w czwartek, 2 kwietnia, rząd planował wysłać do Smoleńska delegację. Następnego dnia szef kancelarii premiera Michał Dworczyk poinformował, że ostatecznie podjęto decyzję o przesunięciu wizyty rządowej delegacji w Smoleńsku na inny termin. We wtorek, 7 kwietnia, szef kancelarii premiera poinformował, że w związku z panującą epidemią koronawirusa wszystkie uroczystości państwowe będą miały bardzo ograniczoną formę.
Przedstawiciele rządu oddadzą hołd zarówno oficerom zamordowanym w 1940 r. w Katyniu, jak i ofiarom katastrofy smoleńskiej w Warszawie. Szef kancelarii premiera zaznaczył, że obchody będą „skromne” i „godne”.
„Mamy sytuację niezwykłą i wszyscy musimy się do niej dostosować. Również wszystkie uroczystości i plany muszą być dostosowane do sytuacji epidemicznej w Polsce” – zaznaczył szef KPRM.
Jak co roku, pamięć ofiar katastrofy zostanie uczczona także w Wilnie. Do wspólnej modlitwy w intencji ofiar Zbrodni Katyńskiej i Katastrofy Smoleńskiej zaprasza Ambasada RP w Wilnie. Msza święta w tej intencji zostanie odprawiona 14 kwietnia 2020 r. (wtorek) o godz. 18.00 w Kościele pw. Św. Rafała Archanioła w Wilnie. W związku z zasadami obowiązującej na Litwie kwarantanny, w nabożeństwie można będzie wziąć udział poprzez transmisję internetową na stronie WILNOTEKI oraz na profilu Facebook Parafii pw. Św. Rafała Archanioła w Wilnie.