— Farmaceuci codziennie konsultują pacjentów w sprawie bezpiecznego przyjmowania leków. Zauważamy jednak, że ludzie często się spieszą, nie chcą tracić czasu i nie zawsze są skłonni wysłuchać bardziej szczegółowych informacji. Aktywność pacjentów w zgłaszaniu niepożądanych reakcji mogłaby być większa. Część osób nie wie, gdzie należy się zwrócić, inni uznają, że reakcja nie jest wystarczająco poważna albo że zgłoszenie ma sens dopiero wtedy, gdy mają pewność, że jej przyczyną był konkretny lek. Tymczasem zgłoszenia można dokonać również wtedy, gdy istnieje jedynie podejrzenie związku między przyjmowanym lekiem a występującą reakcją. Każda taka informacja przyczynia się do monitorowania bezpieczeństwa leków. Farmaceuci mogą pomóc pacjentom rozpoznać możliwe działania niepożądane i wyjaśnić, jak przekazać zgłoszenie do VVKT — podkreśla w rozmowie z „Kurierem Wileskim” Kristina Nemaniūtė-Gagė.
Niebezpieczne połączenia
Problemem pozostaje również samodzielne łączenie różnych leków, suplementów diety i preparatów ziołowych. Wciąż pokutuje przekonanie, że produkty naturalne lub dostępne bez recepty są całkowicie bezpieczne. Tymczasem mogą one wpływać na działanie leków, a także zwiększać ryzyko wystąpienia niepożądanych reakcji.
— Zdarza się, że pacjenci przyjmują kilka różnych preparatów, nie zdając sobie sprawy z możliwych interakcji, dlatego tak ważne jest, aby informować farmaceutę o wszystkich stosowanych lekach i suplementach. Pozwala to ocenić potencjalne zagrożenia — wyjaśnia Kristina Nemaniūtė-Gagė.
Jednym z najpoważniejszych problemów jest nieracjonalne stosowanie leków i nieprzestrzeganie zaleceń lekarza. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia w krajach rozwiniętych zaledwie ok. 50 proc. pacjentów cierpiących na choroby przewlekłe przestrzega zaleceń dotyczących długotrwałego leczenia.
— Zdarza się, że pacjenci samodzielnie zmniejszają dawki, przerywają leczenie, gdy poczują się lepiej, albo przyjmują kilka leków dostępnych bez recepty o podobnym składzie. W aptekach dużo uwagi poświęcamy racjonalnemu stosowaniu leków. Wyjaśniamy, dlaczego należy przestrzegać zaleconego schematu leczenia i nie podejmować samodzielnych decyzji o jego zmianie — mówi Nemaniūtė-Gagė.
Szczególna ostrożność w przypadku seniorów
Większe ryzyko wystąpienia działań niepożądanych dotyczy przede wszystkim osób starszych, zwłaszcza tych, które cierpią na kilka chorób przewlekłych i przyjmują wiele różnych leków. Szczególnej uwagi wymagają również pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby, a także dzieci i kobiety w ciąży, w przypadku których konieczne jest uwzględnienie specyficznych zasad dawkowania i wpływu leków na organizm
Szczególną uwagę na swoje samopoczucie należy zwracać po rozpoczęciu przyjmowania nowego leku, zmianie jego dawki lub jednoczesnym stosowaniu kilku preparatów. Na występowanie niepożądanych reakcji mogą wpływać również niektóre produkty spożywcze, preparaty ziołowe oraz interakcje między lekami.
Mieszkańcy mogą zgłaszać podejrzewane niepożądane reakcje na leki na kilka sposobów. Przez internet — wypełniając formularz zgłoszeniowy dla pacjentów w systemie Państwowej Kontroli Leków (VVKT): https://vapris.vvkt.lt/vvkt-web/public/nrv/PATIENT_PUBLIC. Pocztą elektroniczną — wypełniając formularz i wysyłając go na adres: NepageidaujamaR@vvkt.lt. Telefonicznie — dzwoniąc pod bezpłatny numer dla mieszkańców: 0 800 735 68.
