Daszyński w Wilnie i Trokach. Jeden dzień z życia marszałka Sejmu

Ignacy Daszyński jako działacz polityczny miał związki głównie z Galicją i Śląskiem Cieszyńskim, jednak w 1928 r. – jako świeżo wybrany marszałek Sejmu – odwiedził Wilno i województwo wileńskie, biorąc udział w Targach Północnych. Jego wizytę krótko zaanonsował socjalistyczny „Robotnik”, o wiele więcej miejsca poświęcił jej „Kurier Wileński”. Z okazji Narodowego Święta Niepodległości 11 listopada przypominamy tę mało znaną historię.

Czytaj również...

Przyjazd Ignacego Daszyńskiego do Wilna „niezależny organ demokratyczny” opisał w swoim numerze z 6 września. Marszałek Sejmu do stolicy regionu udał się całą delegacją, w skład której weszli: wicemarszałkowie Jan Dąbski i Jan Woźnicki, dyrektor Kancelarii Sejmu Henryk Pomorski, dyrektor Biblioteki Sejmowej Henryk Kołodziejski, a także sekretarz Sejmu Józef Dwernicki. Tym samym pociągiem do Wilna udał się wiceminister spraw wewnętrznych Maurycy Jaroszyński.

Na dworcu delegacja została powitana przez wojewodę wileńskiego Władysława Raczkiewicza, wiceprezydenta miasta Witolda Czyża oraz przedstawicieli Komitetu Wystawy.

Daszyński-2026-11-07-2-PORTAL
„Polska Zbrojna”, 6 września 1928 r. | Fot. arch.

Na początku delegacja udała się zwiedzić Targi Północne. „Kurier Wileński” uznał, że było to ważne, by: „podkreślić ich znaczenie dla rozwoju stosunków ekonomicznych wschodniej rubieży Polski, w szczególności Ziemi Wileńskiej, a po wtóre dać wyraz zainteresowania Sejmu rozwojem Ziemi Wileńskiej i wschodnich ziem Rzeczypospolitej”.

Warto w tym miejscu przypomnieć, że Targi Północne były periodyczną wystawą przemysłu polskiego i zagranicznego organizowaną późnym latem od 1928 r. aż do agresji niemieckiej na Polskę w 1939 r. Ich celem było uczynienie z Wilna głównego ośrodka handlu z krajami Wschodu, w szczególności z krajami bałtyckimi. Targi Północne były wzorowane na lwowskich Targach Wschodnich. Wilno nie mogło jednak, niestety, dorównać w tego typu imprezach Lwowowi i Poznaniowi. Warto jednak dodać, że od połowy sierpnia aż do połowy września 1928 r. targi odwiedziło 200 tys. osób.

Daszyński-2026-11-07-3-PORTAL
„Kurier Wileński”, 6 września 1928 r. | Fot. arch.

Po zwiedzeniu Targów, podczas którego marszałek Daszyński „zaznajomił się (…) szczegółowo z eksponatami i wykresami obrazującymi rozwój gospodarczy i kulturalny województwa wileńskiego oraz wysiłek władz (…) nad podniesieniem kraju”, był podejmowany śniadaniem w letniej siedzibie wileńskiego Klubu Szlacheckiego, gdzie przemawiał wojewoda Raczkiewicz. W przemówieniu wojewody wskazano na osiągnięcia Polski na Kresach Wschodnich, zwłaszcza w okresie po przewrocie majowym w 1926 r.

Mowę podczas wizyty Daszyńskiego wygłosił także prezydent Wilna Józef Folejewski, podkreślając, że wybitny gość „był tym, który całe swe życie umiał przez ukochanie Ojczyzny łączyć hasła socjalizmu z ideą niepodległości”.

Wreszcie przyszedł czas na przemówienie marszałka, który wyraził żal z powodu obecności tak niewielkiej liczby przedstawicieli Sejmu podczas wileńskiej wystawy. „Marszałek zaznaczył, że oglądając dorobek kulturalny i gospodarczy Ziemi Wileńskiej, przedstawiony na Wystawie Regionalnej, mógł stwierdzić ogrom dokonanej, mimo niesłychanie trudnych warunków, pracy, który naocznie udowadnia wybitny współudział Wilna w życiu Państwa. Trzy są ośrodki w Polsce – mówił marszałek – ku którym zwracają się oczy całej Polski: Wilno, Lwów i Poznań”.

Daszyński zapewnił w przemówieniu, że Wilno może w każdej chwili liczyć na wsparcie państwa polskiego, bo „przecież tutaj była kolebka Mickiewicza, Lelewela (…) stąd wyszedł największy mąż stanu Polski, Marszałek Józef Piłsudski”. Za tym ostatnim Daszyński wspomniał, że teraz w Polsce musi być wyścig pracy, „jak przedtem był wyścig żelaza i wyścig krwi”.

Daszyński-2026-11-07-4-PORTAL
„Robotnik”, 6 września 1928 r. | Fot. arch.

Po przemówieniach przyszedł czas na spacer. Delegacja wykonała wspólne zdjęcie na tle Góry Zamkowej, później jeszcze raz udała się na zwiedzanie wystawy, zaś później pojechała do pobliskich Trok, gdzie zwiedziła lokalne zabytki, w tym ważne dla lokalnych Karaimów archiwum karaimskie, a także kienesę.

Tego samego dnia Daszyński z delegacją odjechał pociągiem do Warszawy.

Była to zaledwie jednodniowa wizyta Daszyńskiego w Wilnie. Z pewnością miasto to odwiedził jeszcze nie raz, ale brak na ten temat źródeł w prasie.

Postać Ignacego Daszyńskiego przypominamy w „Kurierze Wileńskim” ze względu na obchody Roku Daszyńskiego, ustanowionego przez Sejm RP.


Artykuł opublikowany w wydaniu magazynowym dziennika „Kurier Wileński” Nr 44 (128) 07-13/11/2026

Afisze

Więcej od autora