— Obecna sytuacja geopolityczna negatywnie wpływa na wizerunek budowany przez lata — w rozmowie z „Kurierem Wileńskim” zauważa Žygimantas Mauricas, ekonomista banku Luminor, podkreślając, że pełna ocena sytuacji będzie możliwa dopiero po zakończeniu roku.
Niepewność związana z sytuacją bezpieczeństwa
Od 2021 r. do maja 2026 r. na Litwę powróciło ponad 105 tys. osób. Już szósty rok z rzędu liczba osób powracających do kraju przewyższa liczbę tych, które z niego wyjeżdżają. Litwa jest coraz częściej postrzegana jako miejsce, w którym można rozwijać karierę zawodową i budować swoją przyszłość osobistą.
W ostatnich miesiącach można jednak zaobserwować zmianę tego trendu. Jedną z najczęściej wskazywanych przyczyn jest sytuacja geopolityczna. Trwająca wojna w Ukrainie oraz związane z nią obawy o bezpieczeństwo sprawiają, że Litwa jest coraz częściej postrzegana jako kraj, w którym przyszłość może być niepewna.
— Bardzo szkoda, że tak się dzieje, ponieważ Litwa przez wiele lat systematycznie budowała swoją pozycję jako kraj, w którym można znaleźć dobrą pracę, należycie zarabiać, rozwijać karierę zawodową i prowadzić stabilne, komfortowe życie. Jednak obecna sytuacja geopolityczna negatywnie wpływa na ten wizerunek, budowany przez lata. Niepewność związana z sytuacją bezpieczeństwa w regionie może osłabiać poczucie stabilności i bezpieczeństwa, a tym samym wpływać na decyzje dotyczące powrotu do kraju, podejmowania pracy, inwestowania czy wiązania swojej przyszłości z Litwą — mówi ekonomista Žygimantas Mauricas.
Bilans migracyjny może okazać się mniej korzystny
Rozmówca zauważa, że dane za pierwsze dziewięć miesięcy br. wskazują na przewagę imigracji nad emigracją na Litwie. Zaznacza jednak, że sytuacja może się zmienić do końca roku, a ostateczny bilans migracyjny może okazać się mniej korzystny.
— W ciągu pierwszych dziewięciu miesięcy tego roku z Litwy wyemigrowało 11 tys. 750 mieszkańców, natomiast do kraju powróciło 12 tys. 290. Oznacza to, że na razie saldo migracji jest dodatnie — liczba osób, które wróciły na Litwę, przewyższa liczbę tych, które wyjechały, o 540. Jeśli jednak porównamy te dane z wynikami z poprzednich lat, zauważymy istotne różnice. W ubiegłym roku w okresie styczeń — wrzesień wróciło do kraju o 8 tys. osób więcej niż w takim samym okresie tego roku. Ponad 16 tys. osób wróciło, 7 tys. 600 wyemigrowało. Nie można wykluczyć, że do końca roku obecny pozytywny trend ulegnie zmianie — mówi Mauricas.
Ekspert podkreśla, że pełniejszy obraz sytuacji będzie można uzyskać dopiero po zakończeniu roku, kiedy dostępne będą dane obejmujące wszystkie dwanaście miesięcy.
— Dopiero wtedy okaże się, czy dodatni bilans migracji utrzyma się, czy też końcówka roku przyniesie zmianę dotychczasowej tendencji — stwierdza Žygimantas Mauricas.
Emerytura w cieplejszym klimacie
Najwięcej obywateli Litwy wraca z Wielkiej Brytanii i Irlandii. Nieco mniejsza liczba osób wraca z Hiszpanii, Niemiec oraz krajów skandynawskich.
— Jeżeli chodzi o kierunki emigracji, obywatele Litwy coraz częściej wybierają państwa skandynawskie. Zainteresowanie migracją do krajów Europy Południowej jest mniejsze i często wiąże się z innymi motywacjami niż poszukiwanie pracy. W wielu przypadkach pobyt w takich państwach nie oznacza całkowitej zmiany miejsca zamieszkania, ale stanowi formę czasowego pobytu. Do krajów takich jak Hiszpania przeprowadzają się między innymi osoby zamożniejsze, które nabywają tam drugie mieszkanie lub dom przeznaczony na wypoczynek. Spędzają w tych miejscach kilka miesięcy w roku. Zjawisko to jest szczególnie widoczne wśród mieszkańców państw Europy Północnej, którzy po zakończeniu aktywności zawodowej decydują się na spędzanie emerytury w regionach z cieplejszym klimatem — wyjaśnia ekonomista.
Emigracja zarobkowa
Z kolei głównym powodem wyjazdów mieszkańców Litwy do krajów skandynawskich jest emigracja zarobkowa.
— Obecnie sytuacja na litewskim rynku pracy jest na tyle złożona, że w niektórych sektorach gospodarki pracodawcy coraz częściej zatrudniają pracowników z zagranicy, którzy konkurują z miejscowymi. Przykładowo w branży budowlanej dominują emigranci z Białorusi, Ukrainy czy Azji Środkowej. W rezultacie obywatele Litwy często decydują się na wyjazd za granicę, gdzie podejmują pracę w tak samo międzynarodowym środowisku, ale mogą liczyć na wyższe wynagrodzenie — wyjaśnia ekonomista.
Ekspert zwraca również uwagę na coraz wyraźniejszą tendencję do wchodzenia litewskich start-upów na rynki zagraniczne.
— Wraz z rozwojem działalności poza granicami kraju firmy te potrzebują zaufanych pracowników, którzy znają specyfikę przedsiębiorstwa i mogą reprezentować jego interesy na nowych rynkach. W związku z tym część pracowników jest delegowana z Litwy do zagranicznych oddziałów lub pozostaje za granicą na dłużej, aby wspierać rozwój firmy. Kolejną grupę stanowią osoby, które wyjeżdżają na studia do krajów skandynawskich, a po ich ukończeniu decydują się tam pozostać. Znajdują zatrudnienie zgodne ze swoimi kwalifikacjami, korzystają z możliwości rozwoju zawodowego i często wybierają życie za granicą ze względu na atrakcyjne warunki pracy oraz perspektywy dalszej kariery — mówi Žygimantas Mauricas.
W ten sposób emigracja zarobkowa wiąże się z nauką i rozwojem zawodowym, a niektóre wyjazdy, które początkowo miały być tymczasowe, stają się wyjazdami na stałe.
