— Polska i Litwa zacieśniają partnerstwo strategiczne oparte na wspólnej ocenie zagrożenia ze strony Rosji oraz przekonaniu o konieczności wzmacniania wschodniej flanki NATO i Unii Europejskiej. Relacje między oboma państwami są obecnie bardzo dobre, co podkreślili również premierzy podczas spotkania w Warszawie. Mindaugas Sinkevičius powiedział, że Litwę i Polskę łączą nie tylko sąsiedztwo czy wspólne interesy – podkreślił, że łączy nas strategiczne partnerstwo, które jest dziś ważniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Z kolei Donald Tusk zapewnił, że między Warszawą a Wilnem nie ma nawet najmniejszej szczeliny na jakiekolwiek nieporozumienia czy różnice zdań. To jednak deklaracje polityczne. W stosunkach dwustronnych mogą pojawić się nieporozumienia, jednak nie powinny one przesłaniać kierunku strategicznej współpracy obu państw — ocenia dr hab. Aleksandra Kuczyńska-Zonik.
Bezpieczeństwo wspólnym priorytetem
Spotkanie premiera RP Donalda Tuska z premierem RL Mindaugasem Sinkevičiusem potwierdziło bliskie relacje obu państw i zbieżność ich interesów strategicznych, szczególnie w obszarze bezpieczeństwa i polityki europejskiej.
— Polska i Litwa opowiadają się za utrzymaniem, a nawet rozszerzeniem sankcji UE wobec Rosji. Będą dążyć do koordynowania stanowisk na forum europejskim. Ważnym obszarem współpracy pozostaje ochrona wschodniej flanki NATO — wskazuje Aleksandra Kuczyńska-Zonik.
Istotną szansą na wzmocnienie wspólnych priorytetów będzie rozpoczynająca się w styczniu 2027 r. prezydencja Litwy w Radzie Unii Europejskiej. Może ona pomóc w nadaniu większego znaczenia bezpieczeństwu, wsparciu Ukrainy i przeciwdziałaniu zagrożeniom hybrydowym w unijnej agendzie.
— Prezydencja stwarza możliwość wzmocnienia znaczenia bezpieczeństwa, wsparcia Ukrainy i przeciwdziałania zagrożeniom hybrydowym w agendzie UE, co jest korzystne również dla Polski i pozostałych państw bałtyckich. Bezpieczeństwo, wsparcie Ukrainy i konkurencyjność gospodarcza należą do obszarów, w których Wilno i Warszawa dostrzegają wspólne interesy — podkreśla politolożka.
Polska i Litwa uznają dalszą pomoc dla Ukrainy za warunek bezpieczeństwa regionu. Jednocześnie ograniczenia w dostępie Ukrainy do systemu Starlink uwidaczniają ryzyko związane z uzależnieniem od amerykańskiej infrastruktury technologicznej.
— Oba państwa uznają dalszą pomoc dla Kijowa za warunek bezpieczeństwa regionu. Ograniczenia w dostępie Ukrainy do Starlinka uwidaczniają ryzyko zależności od amerykańskiej infrastruktury technologicznej i potrzebę rozwijania alternatywnych rozwiązań — zaznacza Kuczyńska-Zonik.
USA — kluczowy sojusznik, ale źródło niepewności
Obecność wojskowa Stanów Zjednoczonych pozostaje fundamentem bezpieczeństwa Polski i Litwy. Jednocześnie wypowiedzi prezydenta USA Donalda Trumpa oraz informacje dotyczące dostaw rosyjskiego oleju napędowego rodzą pytania o spójność transatlantyckiej polityki wobec Moskwy.
— Obecność wojskowa USA pozostaje fundamentem bezpieczeństwa Polski i Litwy. Krytyka Wołodymyra Zełenskiego ze strony prezydenta USA oraz informacje o porozumieniu dotyczącym dostaw rosyjskiego oleju napędowego do USA i na rynki światowe rodzą obawy o spójność zachodniej polityki wobec Rosji — wskazuje rozmówczyni „Kuriera Wileńskiego”.
Pozytywnym sygnałem dla Litwy jest wznowienie rotacyjnej obecności wojsk amerykańskich. Pełne rozmieszczenie dwóch batalionów, liczących łącznie około tysiąca żołnierzy, zapowiedziano na kolejne tygodnie.
— Polska i Litwa powinny jednocześnie podtrzymywać więzi transatlantyckie, rozwijać własne zdolności obronne i przygotowywać się na scenariusz mniej przewidywalnego zaangażowania Waszyngtonu — podkreśla specjalistka z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego i Instytutu Europy Środkowej.
Harmony Link i trudne kwestie w relacjach z Ukrainą
Współpraca Polski i Litwy obejmuje również konkretne przedsięwzięcia infrastrukturalne. Jednym z nich jest rozwój połączenia elektroenergetycznego Harmony Link. 8 października 2026 r. Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE) i litewski operator Litgrid podpisały porozumienie dotyczące punktu połączenia elektroenergetycznego.
— Partnerstwo strategiczne przekłada się na konkretne działania, m.in. rozwój połączenia elektroenergetycznego Harmony Link i współpracę na rzecz ochrony infrastruktury energetycznej. Ponadto ma być rozwijana koordynacja i wzajemne wsparcie w razie zagrożeń dla infrastruktury i dostaw energii — zaznacza ekspertka.
Mimo wspólnych celów strategicznych Polska musi uwzględniać również własne interesy gospodarcze i społeczne.
—W relacjach z Ukrainą wątpliwości dotyczą przede wszystkim polityki historycznej oraz wpływu importu i tranzytu ukraińskiego zboża na konkurencyjność polskich rolników — podsumowuje Aleksandra Kuczyńska-Zonik.
