Strona głównaHistoria
Kategoria: Historia
Pałace wileńskie: dworki szlacheckie i siedziby magnackie na brzegu Wilii
„Cały ten świat Antokola już nie istnieje. Wojna, a potem powojenne budownictwo zniszczyły bezpowrotnie tak miłe sercu ciche domki wśród sadów i ogrodów. Wielopiętrowe...
Historyk Raila: „Powstanie kościuszkowskie zachowało honor narodowy i ciągłość historyczną”
W tym roku mija 230. rocznica insurekcji kościuszkowskiej, która była ostatnią próbą ratowania wspólnego państwa polsko-litewskiego. 24 marca 1794 r. w Krakowie został ogłoszony...
Pałace wileńskie: dawna rezydencja ekscentrycznego miłośnika sztuki
W 1778 r. wilnianin Wojnicki nabył tu murowany dom, który stał na posesji karmelitów. Na miejscu tego domu w 1839 r. Karol Gregutowicz zbudował...
„Orkiestra rżnęła marsza…”
W okresie międzywojennym w pułkach piechoty etatowe orkiestry istniały w organizacji pokojowej i wojennej łącznie z wozami taborowymi do wożenia instrumentów na front. W...
Likwidacja szkół parafialnych w 1863 r. jako element rusyfikacji na Litwie
22 stycznia 1863 r. w Królestwie Polskim wybucha powstanie, które w polskiej historiografii wejdzie pod nazwą powstania styczniowego, a w litewskiej — powstania 1863...
Pałace wileńskie: rezydencja „bojownika, który pracę swą niósł najuboższym”
Od 1885 r. Józef Montwiłł był dyrektorem Banku Ziemskiego w Wilnie, zasłynął jako filantrop — organizował m.in. bezpłatne obiady dla ubogich i szkoły rzemieślnicze....
445 lat Uniwersytetu Wileńskiego. Ważna data dla jednej z najstarszych uczelni
1 kwietnia 1579 r. król Polski i wielki książę litewski Stefan Batory wydał list przywilejowy w celu otwarcia Akademii Wileńskiej, a 30 października papież...
Pałace wileńskie: zmienne losy niszczyły kolejne pałace Radziwiłłów
W dawnym pałacu czynne muzeumW budynku pod nr 41 mieścił się dawniej pałac Radziwiłłów. Źródła historyczne podają, że w końcu XVI w. stały tu...
Kościuszko – bohater wciąż potrzebny!
Podejście nie jest długie, szczyt kopca wznosi się na wysokości nieco ponad 35,5 m, ale zbocza nachylone są pod sporym kątem, w okolicach 50...
Motocykliści „Szczerbca”
Kpt. Stanisław Truszkowski „Sztremer” swoje wrażenia z odprawy dowódców Okręgu Wileńskiego i Nowogródzkiego AK zorganizowanej we wsi Hermaniszki k. Werenowa w okolicach Grodna zawarł...
„Niezrównany spiskowiec” Konstanty Kalinowski
Konstanty Kalinowski po studiach prawniczych w Petersburgu rozpoczął działalność rewolucyjną na Grodnieńszczyźnie.— Przebrany za kupca wędrownego lub włóczęgę wędrował po wsiach, agitując chłopów do...
Pałace wileńskie: Z byłym sztabem Samoobrony Wileńskiej związany zasłużony artysta
— Od XVI w. zaułek Bernardyński był częścią traktu, łączącego kompleks zamkowy z bramą Bernardynów, umieszczoną w murach obronnych miasta. Niemal wszystkie budynki przy...
Wierna służba ojczyźnie Wandy Pełczyńskiej
Wanda Pełczyńska (1894–1976) z d. Filipkowska urodziła się w Puerto Rico. Tam przez krótki czas mieszkała jej rodzina. Pochodziła z patriotycznego domu. Ojciec Józef –...
Śmierć św. Brunona: krok ku cywilizacji
Powstałe w opactwie kwedlinburskim, w latach 1008–1030, Roczniki Kwedlinburskie posiadają taką wzmiankę: „Święty Brunon, drugiego imienia Bonifacy, arcybiskup i mnich w 11 roku swego wyświęcenia...
Pałace wileńskie: dawne rezydencje Radziwiłłów, Sapiehów, Paców
Wzmianki o uliczce pochodzą z XVI w., ale niewątpliwie jest ona starsza. Znajdował się tu najstarszy wileński rynek, na którym stał pierwszy ratusz miasta.—...
Tyszkiewiczowska Waka w świetle źródeł archiwalnych
Według danych z 1846 r. ziemi dworskiej (drewniany dwór na kamiennych fundamentach w otoczeniu niedużego parku, oficyna, kaplica i stajnia) było zaledwie 1 ha,...
Zniesienie pańszczyzny: polityka rosyjska polegała na rozbiciu jedności społeczeństwa
Pańszczyzna, czyli bezpłatna i przymusowa praca chłopów na właściciela ziemskiego w zamian za użytkowanie przez nich posiadanego gospodarstwa, funkcjonowała na ziemiach polskich i litewskich...
Św. Kazimierz na nowo odkrywany
„Był urody pięknej i twarzy pańskiej, ale słabego zdrowia” — pisał o św. Kazimierzu Piotr Skarga, teolog, kaznodzieja, pierwszy rektor Akademii Wileńskiej, poprzedniczki Uniwersytetu Wileńskiego. „W...
Dzień Żołnierzy Wyklętych: celem była walka przeciwko narzuconemu reżimowi
Odpowiednią ustawę o ustanowieniu nowego święta państwowego podpisał w lutym 2011 r. ówczesny prezydent Polski Bronisław Komorowski. Jednym z inicjatorów upamiętniania powojennych polskich partyzantów...
Pałace wileńskie: w sercu miasta — otoczony pałacami plac Daukantasa
Pałac Reussów— Pałac posiada cechy budynku barokowego i klasycystycznego. Powstał w połowie XVIII w., a po 1798 r. został przebudowany. Czterokolumnowy portyk dobudował wileński...
Pałace wileńskie: Tyszkiewiczowie słynęli ze swych majątków
Niektóre wileńskie pałace Tyszkiewiczów pomimo wojen, pożarów i innych kataklizmów przetrwały.Pałac przy ZygmuntowskiejJeden z pałaców wznosi się nad Wilią, u zbiegu ulic Zygmuntowskiej, Tadeusza...
W lutym czy w maju? Dzień Niepodległości nie zawsze był obchodzony 16 lutego
„Taryba jako jedyne przedstawicielstwo narodu litewskiego, opierając się na prawie narodów do samostanowienia oraz na postanowieniach konferencji wileńskiej z 18-23 września 1917 roku, ogłasza...
82 lat od utworzenia AK. Polscy i litewscy weterani pojednali się już 20 lat temu
Armia Krajowa walczyła z okupantem, niemieckim jak i sowieckim. Działała także na terytorium Wileńszczyzny, co do dziś wywołuje dyskusje historyczne. Powstawała od początku wojny,...
Pałace wileńskie: pałac przy Dominikańskiej — siedziba szlacheckiego rodu Goreckich
Już w XVI w. pojawiły się tu murowane budowle, niektóre z nich miały wodociąg, którym płynęła woda ze źródeł wingierskich. Od dawna stały tu...
Pałace wileńskie: Pałac Brzostowskich, mieszkał tu światowej sławy polski kompozytor
W samym sercu Starego Miasta, u zbiegu ulicy Dominikańskiej i Uniwersyteckiej stoi zabytkowy Pałac Brzostowskich. Tuż obok mieści się gmach dawnego pałacu Zawiszów oraz...
Władysław Syrokomla w Wilnie i na Borejkowszczyźnie (cz. 3)
Zapraszamy do pierwszej i drugiej części.„Różne plotki krążyły po mieście — pisał A. H. Kirkor — biegły za Kirkorową, domy zamykały się przed nią...
Idalia Żyłowska niosła kaganek oświaty
Idalia Żyłowska na świat przyszła 5 czerwca 1931 r. w Wilnie, jako owoc miłości pisarza Józefa Mackiewicza i korektorki Wandy Żyłowskiej, pary pracującej w...
Władysław Syrokomla w Wilnie i na Borejkowszczyźnie (cz. 2)
Czytaj więcej: Wileńskie wizyty Władysława Syrokomli (cz. 1)Przyczyna śmierci dzieci i dokładniejsze daty tego tragicznego ciosu nie są znane. Stało się to prawdopodobnie w...
Wileńskie wizyty Władysława Syrokomli (cz. 1)
Naukę rozpoczął w 1833 r. w szkole o.o. dominikanów w Nieświeżu, a zakończył w V klasie szkoły powiatowej w Nowogródku. W latach 1841-1844 pracował...
Początek Rzeczypospolitej Turgielskiej
Do 1939 r. w Turgielach, siedzibie gminy, działała szkoła powszechna i katolicki dekanat liczący osiem parafii. Pochodzący z Małych Zacharyszek koło Jaszun żołnierz 6. Brygady...
Mieczysław Jackiewicz: „Z Lechem Wałęsą spacerkiem po Wilnie”
KW -
11 czerwca 2000 r. na zaproszenie przewodniczącego litewskiego Sejmasu przyjechał do Wilna Lech Wałęsa na konferencję antykomunistyczną, która odbyła się w Sejmasie 12 czerwca....
Wileński sylwester w okresie wojny, międzywojnia i okupacji sowieckiej
— Dopiero w okresie międzywojennym świętowanie sylwestra w Wilnie wchodzi jako powszechna impreza. Pojawia się, nawet nie tradycja, a moda na sylwestra — mówi...
Trudne świętowanie Bożego Narodzenia na Syberii
Od wieków Syberia była miejscem opisywanym nie w ujęciu czysto geograficznym, ale jako obszar zsyłki. Była miejscem, gdzie tysiące rosyjskich poddanych i więźniów przeżywało...
„Hena” z Antokolskiej. Henryk Trojanowski (1923–2006)
Henryk Trojanowski urodził się 3 października 1923 r. w Wilnie w rodzinie związanej z tradycjami walki o niepodległość Polski. Był wnukiem powstańca styczniowego Justyna...
Historia Sztandaru Dobroczynnego Stowarzyszenia Polskich Kombatantów na Litwie
Podczas pierwszego zebrania na prezesa tego związku wybrano p. Sieczyńskiego, a wiceprezesem został Stefan Matusewicz. Podczas narady zadecydowano o uporządkowaniu nagrobków i krzyży poległych...
Historyk o rzezi kroskiej 1893 r.: „Rzeź w cudzysłowie”
W drugiej połowie XIX w., po powstaniu styczniowym, władze carskie zaostrzyły represje względem Kościoła katolickiego. Szczególnie na celowniku władz carskich były klasztory. Ich zdaniem...
Zaduszkowe protesty. Jak Litwini walczyli o niepodległość w ramach ZSRS
2 listopada, z okazji święta religijnego, na cmentarzu w Kownie zebrała się duża grupa młodzieży (powyżej 100 osób), która skupiła się wokół pomnika żołnierzy...
11 listopada: Dzień optymizmu dla Polski i Litwy
W dniu 18 listopada 1918 r Rada Regencyjna przekazała Józefowi Piłsudskiemu władzę nad wojskiem. Prawie 20 lat później ten dzień stał się Narodowym Świętem...
„Kolej w Kraju Czarnego Smoka”. Szczecińska wystawa o Polonii w Harbinie
Wystawę tworzy blisko 40 archiwalnych fotografii z zasobów Książnicy Pomorskiej w Szczecinie, zbiorów własnych Stacji Muzeum oraz rodzinnych archiwów Jerzego Czajewskiego i Igora Strojeckiego....
Anna Jagiellonka, czyli ostatnia z rodu
Anna Jagiellonka przyszła na świat 18 października 1523 r. w Krakowie jako czwarte dziecko pary królewskiej: Bony Sforzy i Zygmunta I Starego. Na świecie...
