Więcej

    Kategoria: Historia

    „Zdolny i lekkomyślny”. Wileńskie ślady wybitnego polskiego kompozytora

    W tym roku przypada 190. rocznica śmierci wybitnego polskiego kompozytora, dyplomaty, działacza politycznego, uczestnika powstania 1794 roku.Czytaj więcej: Książę Michał Kleofas Ogiński — wybitna...

    I wojna światowa: katastrofa humanitarna i możliwości polityczne

    19 września 1915 r., według starego porządku, czyli 2 października według nowego kalendarza, wojska kajzerowskie zajęły Wilno.Bolesny początek— I wojna światowa miała ogromny wpływ...

    Giedymin — władca postępowy

    28 września w Wilnie obchodzony jest dzień Giedymina — Wielkiego Księcia Litewskiego, założyciela miasta. Dynastia Giedyminowiczów (w tradycji polskiej Jagiellonów) uważana jest przez historyków...

    80. rocznica likwidacji getta wileńskiego: Holokaust to nie tylko liczby

    12 września odbyło się uroczyste otwarcie wystawy „Miasto żywych/Miasto umarłych” przygotowanej przez Muzeum Getta Warszawskiego. Wystawa składa się z 20 plansz, na których fotografie...

    Snucie historii alternatywnej nie jest tylko igraszką historyków 

    1 i 17 września 1939 r. to dwie kluczowe daty w XX-wiecznej historii Europy Środkowej. Atak Niemiec na Polskę, a później ZSRS na II...

    Litewscy Sprawiedliwi wśród Narodów Świata zyskują kolejne godne upamiętnienie

    Tauras Budzys z wykształcenia jest architektem. Przed pięcioma laty postanowił oznaczyć groby Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, którzy są pochowani na Litwie. Wraz z rzeźbiarzami...

    Pocztowa opowieść na 84. rocznicę wybuchu II wojny światowej

    Siedząc przed budynkiem Poczty Polskiej w Gdańsku, trudno nie popaść w zadumę. Pytania same cisną się do głowy: Co czuli? Czy się bali? Czego...

    Wspólnota pamięci opiera się na dialogu

    23 sierpnia obchodzimy Europejski Dzień Pamięci Ofiar Reżimów Totalitarnych. Europejska Sieć Pamięć i Solidarność (ESPS) od kilku lat realizuje kampanię społeczno-edukacyjną pod hasłem „Pamiętaj....

    Ilu mieszkańców straciła Litwa podczas II wojny światowej?

    1 września Niemcy hitlerowskie zaatakowały II Rzeczpospolitą, rozpoczynając w ten sposób II wojnę światową. 17 września do ataku Niemiec dołączył Związek Sowiecki.— Kiedy rozpoczęła...

    Trzy dekady bez sowieckich sołdatów. „Zatwierdzenie litewskiej niepodległości”

    Po przywróceniu niepodległości przez Radę Najwyższą Litwy 11 marca 1990 r. strona litewska od samego początku twierdziła, że stacjonowanie sowieckich, a później rosyjskich wojsk...

    Dwukrotnie niszczony – kościół św. Anny w Warszawie

    Kościół dwukrotnie niszczony, przetrwałBudowę świątyni rozpoczęto po 1454 r. w stylu gotyckim. Fundatorką budowanej po pożarze w 1515 r. nowej świątyni była księżna Anna...

    Pakt Ribbentrop-Mołotow: Polska stała się pierwszą ofiarą tej zmowy

    Sojusz sowiecko-niemiecki oznaczał w praktyce IV rozbiór Polski. Wydarzenia te na zawsze pozostaną nie tylko symbolem pogardy wobec prawa międzynarodowego, ale przede wszystkim uosobieniem...

    „Grom” z Nowej Wilejki. Rotmistrz Władysław Kitowski (1912–1966)

    W II Rzeczypospolitej przeszedł wszystkie etapy kariery oficerskiej. W czasie najazdu armii III Rzeszy Niemieckiej i Związku Sowieckiego na Polskę walczył w Podlaskiej Brygadzie...

    Inżynier kolejnictwa i architekt miejski

    Był wnukiem weterana powstania listopadowego. Jego dziadek, Jakub Jasiński, został uhonorowany Złotym Krzyżem Orderu Virtuti Militari. W czasie antyrosyjskiego zrywu lat 1830–1831 jako lekarz...

    Historia daleka i bliska: Uzbekistan–Litwa

    Polskie dzieci rozmaitymi drogami trafiały podczas II wojny światowej do Uzbekistanu. Większość przybyła wraz z obywatelami II RP deportowanymi na północ ZSRS, którzy zmierzali...

    Nadmorskie miasto, które zmieniło geopolityczną orientację Litwy

    Z okazji stulecia przyłączenia Kłajpedy do Litwy Sejm Litwy ogłosił rok 2023 Rokiem Kraju Kłajpedzkiego. „Przed 100 laty Kłajpeda i cały kraj zostały przyłączone...

    Powstaną filmy o powstaniu styczniowym na Litwie i Łotwie

    W ubiegłym tygodniu ekipa, która realizuje film, odwiedziła Wileńszczyznę.— W 2023 r. przypada 160. rocznica wybuchu powstania styczniowego. Był to niezwykle wielki akt odwagi...

    Powstańcza opowieść przedszkolaka. 79.rocznica Powstania Warszawskiego

    Życie czasem samo przynosi niespodziewane opowieści. Dzięki uprzejmości Muzeum Powstania Warszawskiego udało nam się umówić na rozmowę z jednym z ostatnich żyjących powstańców, prof....

    Niemcy chcieli wywieźć 10 proc. mieszkańców Litwy na roboty przymusowe

    Żądania okupantówW czasie II wojny światowej praca przymusowa w Niemczech była jednym z głównych zagrożeń dla ludności terytoriów podbitych przez III Rzeszę. Wywózki do...

    „Jurand”. Ostatnia bitwa cz. 2

    Po śmierci por. „Juranda” pod Krawczunami, która nastąpiła 13 lipca 1944 r. we wczesnych godzinach rannych, „poharatana” bitwą z Niemcami 1. Brygada, już pod...

    „Jurand”. Ostatnia bitwa cz. 1

    Porucznik Czesław Grombczewski „Jurand” urodził się w 1911 r. w Nowym Dworze k. Pułtuska w rodzinie wydziedziczonej z majątku za udział w powstaniu styczniowym....

    Marek Jedynak: „Kolejne pokolenia rodzin pomordowanych oczekują na prawdę o obławie augustowskiej”

    Ilona Lewandowska: W połowie lipca obchodzimy kolejną rocznicę obławy augustowskiej. Na czym polega wyjątkowość tej zbrodni?Marek Jedynak: Dwa miesiące po zakończeniu II wojny światowej...

    Koronacja Mendoga — krok ku europeizacji Litwy

    Liczba źródeł historycznych o panowaniu Mendoga jest bardzo ograniczona. Po raz pierwszy pojawia się w roku 1219, kiedy jako jeden z 21 książąt litewskich...

    Budowniczy kamienic i pałaców

    Historyczka architektury z Uniwersytetu Witolda Wielkiego w Kownie, prof. Nijolė Lukšionytĕ-Tolvaišienĕ, w swoim opracowaniu o architektach wileńskich wskazuje, że brakuje bliższych danych o Cyprianie...

    Bohater Estonii, przyjaciel Polski

    Gdy jako 18-letni kadet Johan Laidoner przekraczał progi Wileńskiej Szkoły Junkrów Piechoty – budynku, który wówczas mieścił najstarszą, obok moskiewskiej, szkołę junkierską w Imperium...

    W Wilnie upamiętniono Jędrzeja Śniadeckiego

    Brakowało tablicy pamiątkowejTablica pamiątkowa powstała z inicjatywy i zaangażowania Litewskiego Towarzystwa Chemików Litwy. „Bardzo brakowało takiej tablicy w Wilnie. Chciałam upamiętnić postać wielkiego uczonego,...

    Architekt, który został „kataryniarzem” — Apolinary Mikulski

    O Apolinarym Mikulskim, o którym już dzisiaj w Wilnie nikt, z wyjątkiem nielicznych historyków architektury, nie pamięta, brak bliższych informacji biograficznych, szczególnie co do...

    Największa deportacja z terytorium Litwy odbyła się w 1948 roku

    Patrząc na dzień 23 maja w kalendarium litewskiej Wikipedii, zobaczymy taki wpis: „W 1953 r. w ciągu 48 godzin na Litwie zatrzymano i deportowano...

    Alianci, kierując się własnym interesem, przyzwolili na bezkarność

    Jest Pan antyfeministą?Nie, przeciwnie. Jestem współcześnie urodzonym człowiekiem, który uważa, że kobiety powinny mieć dokładnie takie same prawa jak mężczyźni, a inna sytuacja w...

    „Operacja polska”, czyli zbrodnia zapomniana

    Podczas lektury Pana najnowszej książki „Ludzie Kremla nad Wisłą. Ideowcy czy zdrajcy?” wręcz wstrząsnął mną rozdział poświęcony „Operacji polskiej”, którą Stalin zlecił w roku...

    Nie można patrzeć na ZSRS jak na monolit

    Czy za czasów sowieckich karierę mogło zapewnić tylko członkostwo w partii?Odpowiedź brzmi: nie. Oczywiście, przynależność do partii była ważnym elementem „windy społecznej”. Niemniej możliwości...

    Gorzki smak wolności

    Jednocześnie miało dojść do ujawnienia się administracji cywilnej Delegatury Rządu RP na Kraj. Miała ona występować wobec Armii Czerwonej jako przedstawicielstwo władz polskich z...

    Wątki wileńskie w obrazie Matejki

    Konstytucja 3 maja faktycznie funkcjonowała trochę ponad rok. Jej uchwalenie przez Sejm spowodowało niezadowolenie części magnatów. 14 maja 1792 r. w niedużym mieście Targowica,...

    Architekt gubernatora „Wieszatiela”

    Ten rosyjski architekt i inżynier, radca stanu, budował cerkwie głównie na Litwie i Łotwie. Działalność Mikołaja Czagina, naczelnego architekta miasta i guberni wileńskiej, w...

    Wokół nas morze ognia!

    Wystawa dotyczy historii, która wydarzyła się właśnie tutaj, w Warszawie, na Muranowie, w miejscu, gdzie aktualnie stoi Muzeum „Polin” – mówi Marta Dziewulska, rzeczniczka...

    Jesteśmy kustoszami tej pamięci. 80. rocznica powstania w getcie warszawskim

    Mieszkańcy getta ukryli się w bunkrach i kryjówkach. Żydowscy powstańcy zaatakowali Niemców przy użyciu broni palnej, koktajli Mołotowa oraz granatów ręcznych. Dwa niemieckie pojazdy...

    Tadeusz Rejtan, poseł, który fatalnego veto użył na ocalenie czci ojczyzny

    „Są postacie w historii, które się w pamięci i wyobraźni ludzkiej połączyły z głośnymi, smutnej lub chwalebnej treści wypadkami, że pozostawiają w cieniu poza...

    13 kwietnia… Pamiętamy o ofiarach zbrodni katyńskiej. Uczymy młode pokolenie miłości do ojczyzny

    We wrześniu 2010 r. odwiedził Pan Katyń razem z młodzieżą, w ramach wyjazdu edukacyjnego Instytutu Pamięci Narodowej. Był to niewątpliwie szczególny moment na taką...

    Waldemar Szełkowski: „Historyk nie może przestać przypominać o Katyniu”

    Między Chatyniem a Katyniem— Pamiętam moją dyskusję z nauczycielką na temat Katynia jeszcze w szkole. Był chyba 1987 r., już nieco lżej, ale jednak...

    W strasznym miejscu, jakim był KL Stutthof, najważniejsze było pogodzenie więźniów z Panem Bogiem

    Przez Stutthof, niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny utworzony na anektowanych terenach Wolnego Miasta Gdańska, w miejscowości Sztutowo, przeszło ok. 110 tys. więźniów z 28 krajów....