Strona głównaHistoria
Kategoria: Historia
Litewski historyk o zdradzie jałtańskiej i sytuacji we współczesnej Europie
W dniach 4-11 lutego 1945 r. w Jałcie odbyła się konferencja z udziałem Stalina, Churchilla i Roosevelta, gdzie został faktycznie ukształtowany powojenny ład. W...
„Mackiewiczówka” – w 9 lat od ruiny do Centrum Pracy Twórczej
Od zakupu domu w Czarnym Borze, w którym do 1944 r. mieszkali Józef Mackiewicz i Barbara Toporska, minęło 9 lat. Od tego czasu Fundacja...
90. rocznica śmierci Hipolita Korwin-Milewskiego, założyciela Teatru Polskiego w Wilnie
11 lutego mija 90. rocznica śmierci Hipolita Korwin-Milewskiego, założyciela i głównego fundatora Teatru Polskiego w Wilnie. Hipolit Korwin-Milewski zmarł w 1932 r.. Spoczął na...
Sejm Litwy Środkowej. Dlaczego nie dążono do autonomii?
Sto lat temu, 1 lutego 1922 r., rozpoczął obrady Sejm Litwy Środkowej. Posłowie wybrani w wyborach 8 stycznia obradowali przez miesiąc, do 1 marca.Powstanie...
W dawnym Pałacu Sportu może powstać Muzeum Historii Żydów
W ramach obchodów Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu (27 stycznia) premier Ingrida Šimonytė w telewizji LRT wystąpiła z propozycją zaadaptowania dawnego gmachu wileńskiej...
W Koniuchach uczczono pamięć ofiar mordu
Mieszkańcy rejonu solecznickiego upamiętnili ofiary mordu w Koniuchach. „To nie była walka, nie bitwa, a najprawdziwszy pogrom” – powiedział mer Zdzisław Palewicz w czasie...
Uciec z piekła
Samemu można się było wydostać poza teren obozu KL Auschwitz-Birkenau, ale przetrwać bez pomocy okolicznej ludności już nie. Powiodło się ok. 20 proc. wszystkich...
Lidia Maksymowicz: Moje świadectwo
Przez długi czas numer na ręce zaklejałam plastrem. Żeby nikt nie pytał, gdzie byłam i dlaczego. Gest papieża Franciszka, który ten numer ucałował, odbieram...
3 maja 1791 r. był nie uwieńczeniem, ale początkiem polskich reform
Prof. Richard Butterwick-Pawlikowski wykładem „Rzeczpospolita Obojga Narodów od 3 maja 1791 r. do 23 lipca 1792 r. Próba bilansu”, wygłoszonym w Pałacu Wielkich Książąt...
Dr Rūstis Kamuntavičius: „Trzeci statut litewski stworzyli obywatele”
Trzeci statut litewski był elementem tożsamości litewskiej, dlatego władza carska bała się go zlikwidować – mówi „Kurierowi Wileńskiemu” historyk dr Rūstis Kamuntavičius, dyrektor Instytutu...
Muzeum Narodowe – Pałac Władców zaprasza do wspólnych obchodów urodzin Wilna
Przed 699 laty po Europie szerokim echem odbiła się wieść, że wielki książę Litwy Giedymin zaprasza kupców, rzemieślników oraz uczynnych włościan do odwiedzenia Wilna,...
Powstanie styczniowe: od krytyki do wspólnego zrywu
Pogląd na powstanie styczniowe na Litwie i wśród Litwinów zmieniał się na przestrzeni lat. Basanavičius odbierał powstanie jako błąd. Teraz większość historyków sądzi, że...
Upamiętnienie Franciszka Skaryny – od Połocka po Padwę
W czwartek, 20 stycznia w szeregu europejskich miast zostaną odprawione Msze święte w intencji Franciszka Skaryny. W 500 lat od wydania drukiem pierwszej książki...
Ignacy Domeyko związany z Wilnem
Ignacy Domeyko należy do plejady ludzi, w życiu których Wilno odegrało znaczącą rolę i którzy w Wilnie pozostawili swój ślad. W tym roku mija...
Ochotnicy saksońscy uratowali Litwę przed bolszewikami
Relacje Litwy z Niemcami w czasie I wojny światowej i tuż po niej były skomplikowane. Niemniej to dzięki pomocy niemieckiej Litwie udało się zachować...
Pałac u podnóża Góry Giedymina
Pałac u podnóża Góry Giedymina przez wieki pełnił funkcję rezydencji wielkiego księcia litewskiego. Wraz z innymi budynkami Zamku Dolnego w drugiej połowie XIV w....
Zamek na wyspie główną atrakcją Trok
Po zakończeniu sezonu turystycznego, zamek, w którym mieści się Muzeum Historyczne, jest otwarty dla zwiedzających. Troki słyną z jedynego w Europie Wschodniej gotyckiego zamku...
Cichociemni – legenda polskich sił zbrojnych
W nocy z 26 na 27 grudnia 1944 r. odbył się ostatni zrzut cichociemnych. Stanowili elitę polskiego wojska. Dodatkowo byli świetnie wyszkoleni w bazach...
30 lat temu rozpad ZSRR otworzył Litwie drzwi do Europy
Związek Radziecki istniał od 30 grudnia 1922 r. do 25 grudnia 1991 r. Politolog Vytis Jurkonis, wykładowca w Instytucie Stosunków Międzynarodowych oraz Nauk Politycznych Uniwersytetu...
O Wilii i obyczajach bożonarodzeniowych w dawnej Litwie
KW -
W XIX w. w wyniku przemian społecznych mieliśmy: arystokrację, ziemiaństwo, burżuazję, drobnomieszczaństwo, inteligentów, robotników fabrycznych, rolników. A czym i jak suto był zastawiony świąteczny...
O trudnej historii w popularnej formie. „Podziemie łączy / Pogrindis jungia”
KW -
Już 15 grudnia na Uniwersytecie Wileńskim odbędzie się prezentacja komiksu-albumu historycznego pt. „Podziemie łączy / Pogrindis jungia”, będącego owocem pracy trojga autorów: scenarzystów z Wilna Ilony Lewandowskiej i Tomasza Bożerockiego oraz rysownika z Polski Tomasza Bereźnickiego.
110. urodziny „Szczerbca”
8 grudnia 1911 r. w Laskówce na Podkarpaciu przyszedł na świat Gracjan Klaudiusz Fróg, na Wileńszczyźnie znany jako „Szczerbiec”, dowódca 3 Wileńskiej Brygady AK....
Zułów i Powiewiórka w kolejną rocznicę urodzin Marszałka
5 grudnia 1867 r. w majątku Zułów urodził się Józef Klemens Piłsudski. Choć po dawnym zułowskim dworze nie pozostało niemal śladów, miejsca związane z...
Fara Witoldowa. 60 lat później
Data 29 listopada kojarzy się każdemu świadomemu Polakowi wyłącznie z jedną rocznicą – wybuchem powstania listopadowego w 1830 r. Tymczasem 29 listopada 1961 r.,...
Światowe gwiazdy z Tatarów litewskich. Branson, Sulkiewicz, Sienkiewicz
Niewielu zdaje sobie sprawę, ile znanych osób na świecie wywodzi się od Tatarów litewskich. Wystarczy przypomnieć aktora Charlesa Bronsona, generała Macieja Sulkiewicza czy pisarza i noblistę Henryka Sienkiewicza.
Dzień zwycięstwa i upadku Stanisława Augusta Poniatowskiego
25 listopada to był najważniejszy dzień w życiu Stanisława Augusta Poniatowskiego. To dzień największego sukcesu, kiedy w 1764 r. został koronowany w Warszawie, oraz...
„Polski Disney” w Wilnie. Wystawa „Władysław Starewicz — pionier światowej animacji”
KW -
26 listopada w wileńskiej galerii „Arka” zostanie otwarta wystawa multimedialna „Władysław Starewicz - pionier światowej animacji”, przygotowana przez Centrum Sztuki Współczesnej „Znaki Czasu" w Toruniu. Dopełnieniem projektu będzie druga wystawa w galerii „Meno parkas” w Kownie w ramach Europejskiej Stolicy Kultury 2022. Partnerem projektu jest Instytut Polski w Wilnie.
Jakub Szynkiewicz, pierwszy wielki mufti Litwy i Polski
Na tablicy jest napis: „Dr Jakubas Šinkevičius, mufti, główny duchowny muzułmański, humanista, który w czasie II wojny światowej ratował ludzi przed nazistowskim ludobójstwem i sowieckimi represjami”.
Entuzjastka lotnictwa pochowana na cmentarzu Bernardyńskim
W czerwcu 1932 r. po Wilnie szybko rozeszła się tragiczna wiadomość – w katastrofie lotniczej na Porubanku zginęła Janina Dłuska. Malarka i entuzjastka lotnictwa miała zaledwie 33 lata.
Ze świąteczną wizytą u Piłsudskich
11 listopada, w 103. rocznicę odzyskania niepodległości, nastąpi wielkie otwarcie Domu Piłsudskich w Sulejówku. Dzięki przywróceniu autentycznego wyposażenia dworku Milusin i drobiazgowemu odtworzeniu przedwojennego...
Jak Polska wróciła do życia? Dni przed i po 11 listopada
Miasta polskie wypełniły się świętującymi tłumami. Masowo rozbrajano austriackich i niemieckich żołnierzy. Wkrótce, 14 listopada, Rada Regencyjna dokonała samorozwiązania i Polska czekała na odbudowę.
Hlebowicz: Bez tych ludzi-pomostów nie byłoby polskości na Wschodzie
„To właśnie Polacy stąd mogą najwięcej powiedzieć o ludziach, którzy na swoich barkach nieśli podtrzymywanie polskiej kultury i polskiego języka na Wileńszczyźnie w czasach...
Witold Wielki w każdej tatarskiej rodzinie
Trudno powiedzieć, co myślał wielki książę w ostatnich dniach swojego życia, które naprawdę było nietuzinkowe i burzliwe. Przyszły bohater narodowy Litwy prawdopodobnie przyszedł na...
7 października 1988 roku flagę Litwy wywieszono na wieży Giedymina
Dzień Flagi Państwowej jest obchodzony na Litwie 1 stycznia, kiedy w 1919 r. grupa litewskich ochotników wywiesiła trójkolorową flagę na wzgórzu Giedymina. Tym niemniej...
Tajemniczy sad królowej Bony w Wilnie
Żona króla Zygmunta Starego, królowa Polski i wielka księżna Litwy, Bona Sforza, stworzyła w XVI w. przy ówczesnym Pałacu Wielkich Książąt Litewskich sad, w...
Przypinała sobie żółtą gwiazdę. Niezwykłe losy Jadwigi Dudziec
32 lata to nie jest długie życie. Na pewno nie o takim myślimy, składając życzenia. Zdarzają się jednak ludzie, którzy w tak krótkim...
Po sowieckiej agresji wileński meczet zniknął z mapy miasta
Przed drugą wojną światową, przy dawnej ulicy Łukiskiej i zaułku Mahometańskim, stał meczet, który stanowił niegdyś osobliwość Wilna. Był to – jak pisze Juliusz Kłos – duży, kwadratowy budynek drewniany z podcieniem kolumnowym od frontu, przykryty wielkim i stromym dachem. W 1968 r. muzułmańską świątynię zburzono.
Na Wileńszczyźnie rozpoczynają się Dni Ponarskie
– Organizowanie takich wydarzeń nie jest łatwe w czasie pandemii, a już na pewno nie dla ludzi w naszym wieku. Pamięć o ofiarach zamordowanych...
Ballada o Jureczku. Najmłodszy partyzant wileńskiej AK
Jesień jest czasem zadumy, kiedy też często sięgamy do literatury wojennej. Wrzesień zawsze wiąże się z kolejną rocznicą wybuchu II wojny światowej. Obchodzone są...
Polska harcerka pośmiertnie odznaczona przez prezydenta Litwy
Prezydent Litwy Gitanas Nausėda wręczył we wtorek Krzyże za Ratowanie Ginących osobom, które podczas II wojny światowej niosły pomoc Żydom. Wśród uhonorowanych znalazła się...